{"id":132009,"date":"2026-04-27T16:23:25","date_gmt":"2026-04-27T14:23:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.iemj.org\/bolaffi-michele-1768-1842\/"},"modified":"2026-04-28T13:11:31","modified_gmt":"2026-04-28T11:11:31","slug":"bolaffi-michele-1768-1842","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/","title":{"rendered":"Bolaffi, Michele (1768-1842)"},"content":{"rendered":"\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Michele Bolaffi <\/strong>(Firenze 1768 &#8211; Livorno 1842), compositore fiorentino di confessione ebraica nella tradizione sefardita, fu una figura di spicco e di vasta cultura, le cui attivit\u00e0 spaziavano dalla musica alla letteratura, all\u2019insegnamento e alla teoria musicale. Fu un abile cantante (tenore), poeta, letterato, traduttore di testi ebraici, Maestro di canto e di cappella, Maestro accompagnatore, Storico e Teorico della musica. La sua produzione comprende un\u2019ampia variet\u00e0 di composizioni profane e liturgiche.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Carriera Musicale ed Esecutiva<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Come cantante, Bolaffi si esib\u00ec frequentemente in pubblico, talvolta accompagnandosi al \u201ccimbalo\u201d con le sue composizioni o affiancando la celebre soprano lirica Angelica Catalani. A quest\u2019ultima dedic\u00f2 il sonetto \u201cStupor tu fosti allor d\u2019Europa intera\u201d, esaltandone le qualit\u00e0 vocali.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tra i suoi incarichi professionali pi\u00f9 prestigiosi, nel 1809 ricopr\u00ec per un breve periodo la carica di direttore musicale del duca reale di Cambridge. Tra il 1816 ed il 1818 fu maestro di cappella alla corte di Luigi XVIII a Parigi e ottenne un incarico al Th\u00e9\u00e2tre Royal Italien, dove era responsabile della revisione delle partiture.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Attivit\u00e0 Didattiche ed Accademiche<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bolaffi fu un instancabile promotore dell\u2019educazione musicale. Attorno al 1819, a Parigi, fond\u00f2 e diresse una \u00c9cole de musique, adottando il metodo di \u201cEnseignement mutuel\u201d dell\u2019italiano Federico Massimino, contribuendo a diffondere lo stile e la cultura italiana. Insegn\u00f2 musica anche in una scuola di mutuo insegnamento a Marsiglia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tra il 1821 ed il 1822, a Firenze, fond\u00f2 altre due Scuole di Musica dove insegnava canto e istruiva i cori nelle \u201cScuole Sante Italiana\u201d e \u201cScuola Levantina\u201d. Continu\u00f2 la sua opera didattica aprendo un\u2019altra scuola di musica a Genova nel 1823 e insegnando nella scuola privata ebraica &#8220;Or Torah&#8221; a Livorno nel 1825. Tra il 1836 ed il 1837, gli fu conferito l\u2019incarico di professore onorario delle scuole comunitarie ebraiche.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sul piano accademico, su proposta di M. C\u00e9sar de Saluces, fu nominato membro della Reale Accademia di Torino e ottenne l\u2019incarico di Corrispondente per la Classe di Litterature et beaux arts.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Opere Letterarie e Traduzioni<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uomo di vasta cultura e interessi poliedrici, Bolaffi intrattenne scambi epistolari con numerose personalit\u00e0 dell\u2019epoca, tra cui Rossini, l\u2019impresario teatrale Lanari e la principessa Elena Baciocchi, sorella di Napoleone.<\/p>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary><strong>Significative traduzioni:<\/strong> Il poema epico \u201cLa Henriade\u201d di Voltaire,&#8230;<\/summary>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Il poema epico <strong>\u201c<\/strong>La Henriade<strong>\u201d <\/strong>di Voltaire in versi sciolti italiani.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cTeodia o sia Inno filosofico a Dio\u201d, un antico testo ebraico di Shelomoh ibn Gabirol, tradotto in italiano.<\/li>\n\n\n\n<li>Il poemetto ditirambico \u201cL\u2019immortalit\u00e0 dell\u2019anima\u201d di Jacopo Delille, tradotto in endecasillabi.<\/li>\n<\/ul>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary><strong>Opere letterarie significative:<\/strong> La \u201cLettera sull\u2019opera Maria di Rudenz\u201d, un pamphlet&#8230;<\/summary>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>La \u201cLettera sull\u2019opera Maria di Rudenz\u201d, un pamphlet indirizzato all\u2019amico Donizetti per riscattare il valore artistico dell\u2019opera dopo l\u2019insuccesso della prima al Teatro La Fenice di Venezia nell\u2019agosto 1838.<\/li>\n\n\n\n<li>Il sonetto \u201cDolci sembianze, amate luci sante\u201d, dedicato alla moglie Lia Pardo Roques in memoria della sua scomparsa (1815), e un componimento poetico alla celebre cantante Carolina Hungher.<\/li>\n\n\n\n<li>La poesia \u201cRitratto poetico di Lablache\u201d, per esaltare le doti vocali, interpretative e umane del basso napoletano.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cLa Gambaide\u201d, una raccolta di quaranta sonetti, composta in seguito a un incidente che gli provoc\u00f2 la rottura di una gamba.<\/li>\n\n\n\n<li>Sonetti italiani ed ebraici descrittivi di un\u2019aggressione subita per strada a Livorno.<\/li>\n<\/ul>\n<\/details>\n\n\n\n<div style=\"height:15px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Produzione Musicale, varia nel genere, comprende:<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary><strong>Drammi Religiosi e Opere Teatrali: <\/strong>\u201cSimchat Mitzvah\u201d: Dramma religioso in due att&#8230;<\/summary>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201cSimchat Mitzvah\u201d: Dramma religioso in due atti di Daniele Terni, scritto per l\u2019inaugurazione della Sinagoga di Firenze (1793).<\/li>\n\n\n\n<li>L\u2019opera teatrale \u201cSaul\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li>La farsa per musica \u201cIl pastore e la pastorella delle alpi\u201d, su libretto di Giulio Domenico Camagna, rappresentata al Teatro S. Mois\u00e8 di Venezia.<\/li>\n<\/ul>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary><strong>Cantate e Composizioni Vocali:<\/strong> \u201cSei Canzonette\u201d: su versi di Francesco Gianni&#8230;<\/summary>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201cSei Canzonette\u201d: su versi di Francesco Gianni per Voce (Soprano), violino, arpa o pianoforte.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cTre Canzonette sulla rosa\u201d opera III, per 2 voci (Soprani) e basso continuo.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cLa Pace\u201d op. IV, cantata a voce sola (Soprano) e orchestra.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cIl sogno d\u2019Etruria\u201d, cantata a due voci (S,T), coro (4V) e orchestra.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cPer il ritorno di sua Maest\u00e0 Lodovico Primo re d\u2019Etruria\u201d: scena con Aria per Tenore e orchestra.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cMiserere Toscano\u201d: per Soprano, Tenore e Basso, orchestra di fiati e archi, su testo dello stesso Bolaffi.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cTre ariette\u201d op. VI, per voce e pianoforte.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201c6 Salmi penitenziali\u201d: a due voci con basso d\u2019accompagnamento, dedicati a Maria Luisa regina reggente d\u2019Etruria.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cSix nouveaux nocturnes italiens\u201d, opera II: a due voci con accompagnamento di pianoforte o arpa, dedicati a Le Chevalier Fred\u00e9ric de Caravel.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cPlacido zeffiretto\u201d: arietta per Contralto con accompagnamento di pianoforte o arpa, intonazione di parte della Cantata \u201cAmor timido\u201d di Pietro Metastasio e dedicata a Giuseppina Grassini.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201c<em>Padre del ciel che di natura i moti<\/em>\u201d, sonetto a voce sola con pianoforte, in morte di Haydn.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cIl faut aimer\u201d, romanza per voce e pianoforte.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cCantata a tre voci con Cori\u201d e orchestra, composta per la nascita del figlio di Napoleone Bonaparte e Maria Luisa d\u2019Austria.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cL\u2019Italia\u201d, sonetto per Voce (Tenore), flauto ed arpa, poesia e musica di Michele Bolaffi.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cPovero angusto rio\u201d (<em>\u00d4 toi dont l\u2019onde pure<\/em>): cavatina per Tenore con accompagnamento di pianoforte o arpa.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cCome mai da te lontano\u201d (<em>Te quitter ma douce amie<\/em>), \u201cChe cangi tempra\u201d, \u201cCaro rio ch\u2019al mar t\u2019en vai\u201d: cavatine per voce accompagnate dal pianoforte o arpa.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cTribut de douleur\u201d: elegia per canto, pianoforte o arpa, composta per la morte della principessa Charlotte de Galles.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cSix nouveaux nocturnes italiens\u201d: per Soprano e Tenore con pianoforte o arpa, dedicati a Monseigneur le Prince de L\u00e9on<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cSur un rocher d\u00e9sert\u201d: cantata accompagnata da pianoforte o arpa, intonazione della Cantata VII \u201cCirc\u00e9\u201d di Jean-Baptiste Rousseau.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cSe lontan ben mio tu sei\u201d, \u201cSo che vanti un core ingrato\u201d, \u201cS\u2019io t\u2019amo oh Dio mi chiedi\u201d: ariette per Soprano, pianoforte e chitarra, raccolti ne \u201cIl Mese armonico\u201d, su testi poetici di Metastasio.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cPadre del Ciel che di natura i moti\u201d: sonetto per voce e pianoforte, composto e messo in musica da Bolaffi come ringraziamento a Dio per la \u201cguarigione di due fiere malattie consecutive recentemente sofferte\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cCantata con cori\u201d, voce solista e orchestra, dedicata a Carlo Alberto, re di Sardegna.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cIl canto d\u2019Euterpe\u201d: inno per Soprano, Coro (4S) e pianoforte, dedicato a Rossini.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cIl pastore e la pastorella delle alpi\u201d: farsa per musica in un atto su libretto di G. Domenico Camagna.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cSaul\u201d: opera in due atti<\/li>\n<\/ul>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary><strong>Composizioni Liturgiche Manoscritte:<\/strong> \u201cMizmor Ledavid\u201d: Salmo 29 per coro a cappella&#8230;<\/summary>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201cMizmor Ledavid\u201d: Salmo 29 per coro a cappella<span class=\"footnote_referrer\"><a role=\"button\" tabindex=\"0\" onclick=\"footnote_moveToReference_132009_1('footnote_plugin_reference_132009_1_1');\" onkeypress=\"footnote_moveToReference_132009_1('footnote_plugin_reference_132009_1_1');\" ><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_132009_1_1\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">[1]<\/sup><\/a><span id=\"footnote_plugin_tooltip_text_132009_1_1\" class=\"footnote_tooltip\">Secondo Herv\u00e9 Roten, la melodia di questo salmo \u00e8 identica a quella cantata nel Comtat Venaissin alla fine del XIX secolo. Cfr. la raccolta di Jules Salomon e Mardoch\u00e9e Cr\u00e9mieu, Chants&nbsp;&#x2026; <span class=\"footnote_tooltip_continue\"  onclick=\"footnote_moveToReference_132009_1('footnote_plugin_reference_132009_1_1');\">Lire la suite<\/span><\/span><\/span><script type=\"text\/javascript\"> jQuery('#footnote_plugin_tooltip_132009_1_1').tooltip({ tip: '#footnote_plugin_tooltip_text_132009_1_1', tipClass: 'footnote_tooltip', effect: 'fade', predelay: 0, fadeInSpeed: 200, delay: 400, fadeOutSpeed: 200, position: 'top center', relative: true, offset: [-7, 0], });<\/script>.<\/li>\n\n\n\n<li><em>Alelu et adonai col goim<\/em>, Salmo (117, 1-2) per coro a cappella (S,T,B).<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cAnnoten Teschiuh Lamelakim\u201d: inno a tre voci (S,T,B).<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cVeemun\u00e0\u201d: canto a pi\u00f9 voci dedicato ai correligionari di Roma.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cVersetti posti in musica da vari professori\u201d (2 voll., 1825 &#8211; 1826), dedicati al tenore Aron Crocolo.<\/li>\n\n\n\n<li>18 \u201cCanti Sacri per i giorni penitenziali e festivi\u201d, raccolti da Ernesto Ventura.<\/li>\n\n\n\n<li>15 \u201c<em>Canti sacri<\/em>\u201d da intonarsi per lo Shabbat e facenti parte di una Raccolta di canti di Autori vari dal titolo <em>Sabato &#8211; Musica sacra<\/em>, trascritta in chiave di violino da Ernesto Ventura.<\/li>\n\n\n\n<li>103 \u201cCanti sacri\u201d per Soprano, Tenore e Basso, distribuiti in due volumi dal titolo \u201c<em>Musica sacra di Livorno<\/em>, ridotta da Mois\u00e8 Ventura.<\/li>\n\n\n\n<li>125 \u201cSalmi\u201d per Soprano, Basso e per Voce solista e Coro.<\/li>\n\n\n\n<li><em>Simhat Mitzvah : dramma religioso in due atti<\/em>, su libretto di Daniele Terni (la musica non \u00e8 reperibile)<\/li>\n<\/ul>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary><strong>Composizioni Strumentali:<\/strong> \u201cSuonata prima per cimbalo a piano-forte\u201d&#8230;<\/summary>\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201cSuonata prima per cimbalo a piano-forte\u201d: con accompagnamento d\u2019un mandolino o violino.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cArmonia lugubre sentimentale\u201d opera V: per strumenti a fiato, in morte di Cimarosa.<\/li>\n\n\n\n<li>\u201cArmonia lugubre\u201d: sonata per pianoforte<strong>, <\/strong>in morte di Cimarosa.<\/li>\n<\/ul>\n<\/details>\n\n\n\n<div style=\"height:15px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Scritti di Storia e Teoria Musicale<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Come storico della musica, Bolaffi scrisse la \u201cDissertazione sulla musica moderna paragonata all\u2019antica\u201d, un opuscolo di quattordici carte in cui, attraverso un\u2019attenta analisi della storia della musica, esponeva le proprie considerazioni originali sulla sua evoluzione. L\u2019ultima parte della \u201cDissertazione\u201d \u00e8 particolarmente interessante, in quanto delinea un piano di riforma delle Scuole di musica, dell\u2019insegnamento e del Teatro.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"354\" height=\"500\" src=\"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/livre-D-Foti_redim.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-131994\" style=\"aspect-ratio:0.7080218225904223;object-fit:cover;width:188px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/livre-D-Foti_redim.jpg 354w, https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/livre-D-Foti_redim-212x300.jpg 212w\" sizes=\"(max-width: 354px) 100vw, 354px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Come teorico, compose i \u201cPrincipi di Musica in ottava rima\u201d, con tavola d\u2019esempi annessa (pubblicati a Firenze da Giuseppe Lorenzi), e un opuscolo di quindici pagine con esempi musicali dal titolo \u201cCompendio ragionato di Principj di Musica per uso degli allievi pi\u00f9 adulti\u201d. Infine, una riflessione filosofica sull\u2019esistenza umana, sull\u2019arte e sulla musica \u00e8 contenuta nell\u2019opuscolo \u201cAlcune mie idee sul gusto del secolo presente\u201d, stampato a Livorno nel 1830.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Fonte e bibliografia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Domenica Foti, <em>Michele Bolaffi (1768 \u2013 1842. Un musicista toscano fra Sette e Ottocento. <\/em>Tricase (Lecce), Youcanprint, 2022<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leggi l&#8217;articolo di David Conway su Academia: <a href=\"https:\/\/www.academia.edu\/1653371\/On_Michele_Bolaffi_an_Itinerant_Jewish_Musician\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cOn Michele Bolaffi, an Itinerant Jewish Musician\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:15px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Michele Bolaffi SALMO 150 Allelui\u00e0 per Coro e Orchestra\" width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/2zPnm7nsc48?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Havu Ladonai \u2013 Michele Bolaffi\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/_dGF9QkaqsE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-core-buttons-is-layout-fe48e5de wp-block-buttons-is-layout-flex\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<div class=\"speaker-mute footnotes_reference_container\"> <div class=\"footnote_container_prepare\"><p><span role=\"button\" tabindex=\"0\" class=\"footnote_reference_container_label pointer\" onclick=\"footnote_expand_collapse_reference_container_132009_1();\">&#x202F;<\/span><span role=\"button\" tabindex=\"0\" class=\"footnote_reference_container_collapse_button\" style=\"display: none;\" onclick=\"footnote_expand_collapse_reference_container_132009_1();\">[<a id=\"footnote_reference_container_collapse_button_132009_1\">+<\/a>]<\/span><\/p><\/div> <div id=\"footnote_references_container_132009_1\" style=\"\"><table class=\"footnotes_table footnote-reference-container\"><caption class=\"accessibility\">References<\/caption> <tbody> \r\n\r\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\"> <th scope=\"row\" class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\"  onclick=\"footnote_moveToAnchor_132009_1('footnote_plugin_tooltip_132009_1_1');\"><a id=\"footnote_plugin_reference_132009_1_1\" class=\"footnote_backlink\">1<\/a><\/th> <td class=\"footnote_plugin_text\">Secondo Herv\u00e9 Roten, la melodia di questo salmo \u00e8 identica a quella cantata nel Comtat Venaissin alla fine del XIX secolo. Cfr. la raccolta di Jules Salomon e Mardoch\u00e9e Cr\u00e9mieu, <em>Chants h\u00e9bra\u00efques suivant le rite des communaut\u00e9s isra\u00e9lites de l&#8217;ancien Comtat Venaissin<\/em> (1885), p. 169<\/td><\/tr>\r\n\r\n <\/tbody> <\/table> <\/div><\/div><script type=\"text\/javascript\"> function footnote_expand_reference_container_132009_1() { jQuery('#footnote_references_container_132009_1').show(); jQuery('#footnote_reference_container_collapse_button_132009_1').text('\u2212'); } function footnote_collapse_reference_container_132009_1() { jQuery('#footnote_references_container_132009_1').hide(); jQuery('#footnote_reference_container_collapse_button_132009_1').text('+'); } function footnote_expand_collapse_reference_container_132009_1() { if (jQuery('#footnote_references_container_132009_1').is(':hidden')) { footnote_expand_reference_container_132009_1(); } else { footnote_collapse_reference_container_132009_1(); } } function footnote_moveToReference_132009_1(p_str_TargetID) { footnote_expand_reference_container_132009_1(); var l_obj_Target = jQuery('#' + p_str_TargetID); if (l_obj_Target.length) { jQuery( 'html, body' ).delay( 0 ); jQuery('html, body').animate({ scrollTop: l_obj_Target.offset().top - window.innerHeight * 0.2 }, 380); } } function footnote_moveToAnchor_132009_1(p_str_TargetID) { footnote_expand_reference_container_132009_1(); var l_obj_Target = jQuery('#' + p_str_TargetID); if (l_obj_Target.length) { jQuery( 'html, body' ).delay( 0 ); jQuery('html, body').animate({ scrollTop: l_obj_Target.offset().top - window.innerHeight * 0.2 }, 380); } }<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":5,"featured_media":131979,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[1416],"tags":[2091],"technique":[],"squelettes":[],"sujet":[],"formation":[],"genre":[],"fonds":[],"tradition":[],"type-de-contenu":[],"interprete-compositeur":[],"frise":[],"type-devenement":[],"tableaux-liens-externes":[],"class_list":["post-132009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biografie-it","tag-italia-it"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bolaffi, Michele (1768-1842) - Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"it_IT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bolaffi, Michele (1768-1842) - Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/MusiquesJuives\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-27T14:23:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-28T11:11:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"144\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"218\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jacqueline ROTEN\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Scritto da\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jacqueline ROTEN\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo di lettura stimato\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minuti\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jacqueline ROTEN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/358e26c18aca017fcc4cc15437f7279c\"},\"headline\":\"Bolaffi, Michele (1768-1842)\",\"datePublished\":\"2026-04-27T14:23:25+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-28T11:11:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/\"},\"wordCount\":1486,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg\",\"keywords\":[\"Italia\"],\"articleSection\":[\"Biografie\"],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/\",\"name\":\"Bolaffi, Michele (1768-1842) - Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-27T14:23:25+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-28T11:11:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg\",\"width\":144,\"height\":218},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/bolaffi-michele-1768-1842\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bolaffi, Michele (1768-1842)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/\",\"name\":\"Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives\",\"description\":\"Des traditions musicales \u00e0 la port\u00e9e de tous\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/#organization\",\"name\":\"Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Logo-IEMJ-Paypal.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Logo-IEMJ-Paypal.jpg\",\"width\":150,\"height\":50,\"caption\":\"Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/MusiquesJuives\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/musiquesjuives\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/user\\\/musiquesjuives\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.iemj.org\\\/it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/358e26c18aca017fcc4cc15437f7279c\",\"name\":\"Jacqueline ROTEN\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5964256d6c6957de3a3505278957e0fb2a35119ac47ea41827a65301213c810b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5964256d6c6957de3a3505278957e0fb2a35119ac47ea41827a65301213c810b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5964256d6c6957de3a3505278957e0fb2a35119ac47ea41827a65301213c810b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jacqueline ROTEN\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bolaffi, Michele (1768-1842) - Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/","og_locale":"it_IT","og_type":"article","og_title":"Bolaffi, Michele (1768-1842) - Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives","og_url":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/","og_site_name":"Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/MusiquesJuives\/","article_published_time":"2026-04-27T14:23:25+00:00","article_modified_time":"2026-04-28T11:11:31+00:00","og_image":[{"width":144,"height":218,"url":"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jacqueline ROTEN","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Scritto da":"Jacqueline ROTEN","Tempo di lettura stimato":"8 minuti"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/"},"author":{"name":"Jacqueline ROTEN","@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/#\/schema\/person\/358e26c18aca017fcc4cc15437f7279c"},"headline":"Bolaffi, Michele (1768-1842)","datePublished":"2026-04-27T14:23:25+00:00","dateModified":"2026-04-28T11:11:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/"},"wordCount":1486,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg","keywords":["Italia"],"articleSection":["Biografie"],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/","url":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/","name":"Bolaffi, Michele (1768-1842) - Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg","datePublished":"2026-04-27T14:23:25+00:00","dateModified":"2026-04-28T11:11:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/#breadcrumb"},"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Logo-Bio-Bolaffi_218px.jpg","width":144,"height":218},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/bolaffi-michele-1768-1842\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bolaffi, Michele (1768-1842)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/#website","url":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/","name":"Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives","description":"Des traditions musicales \u00e0 la port\u00e9e de tous","publisher":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/#organization","name":"Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives","url":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Logo-IEMJ-Paypal.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.iemj.org\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Logo-IEMJ-Paypal.jpg","width":150,"height":50,"caption":"Institut Europ\u00e9en des Musiques Juives"},"image":{"@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/MusiquesJuives\/","https:\/\/www.instagram.com\/musiquesjuives\/","https:\/\/www.youtube.com\/user\/musiquesjuives"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/#\/schema\/person\/358e26c18aca017fcc4cc15437f7279c","name":"Jacqueline ROTEN","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5964256d6c6957de3a3505278957e0fb2a35119ac47ea41827a65301213c810b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5964256d6c6957de3a3505278957e0fb2a35119ac47ea41827a65301213c810b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5964256d6c6957de3a3505278957e0fb2a35119ac47ea41827a65301213c810b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jacqueline ROTEN"}}]}},"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132009"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132045,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132009\/revisions\/132045"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/131979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132009"},{"taxonomy":"technique","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/technique?post=132009"},{"taxonomy":"squelettes","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/squelettes?post=132009"},{"taxonomy":"sujet","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/sujet?post=132009"},{"taxonomy":"formation","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/formation?post=132009"},{"taxonomy":"genre","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/genre?post=132009"},{"taxonomy":"fonds","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/fonds?post=132009"},{"taxonomy":"tradition","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tradition?post=132009"},{"taxonomy":"type-de-contenu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/type-de-contenu?post=132009"},{"taxonomy":"interprete-compositeur","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/interprete-compositeur?post=132009"},{"taxonomy":"frise","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/frise?post=132009"},{"taxonomy":"type-devenement","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/type-devenement?post=132009"},{"taxonomy":"tableaux-liens-externes","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.iemj.org\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tableaux-liens-externes?post=132009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}